Rëndesia e xhamisë Kodër Hani Pukë

Xhamia e Koder Hanit Puke , foto e vitit 1916

Rëndësia historike e kësaj Xhamie është e lidhur me rëndësinë e vetë Pukës. Sipas të dhënave xhamia ka zanafillen e saj që prej vitit 1523 për të vazhduar më pas me vitin 1637. Ne vitin 1662 xhamia vizitohet nga kronikani i njohur turk Evlija Çelebi (Mehmed Zilli)(1) ndersa vite më vonë kan shkruajtur shumë e shumë kronika e historian të njohur. Pranë xhamis së Kodër Hanit Pukë ka pasur Mejtep (aso kohe shkollë), nga ku doli imami i parë pukjan Hoxhë Puka (Dizdari), për të ardhur deri tek imam Beqir Laçi.Përveç figurave islame Mejtepi nxori figura drejtuese si: Ismail Isuf Laçi (Kajmekam në Kaçanik të Kosovës). Ismail Osman Aga (Kryetar i Kuvendit (mexhlisit) në Pukë)(2) etj. Xhamia e Kodër Hanit Pukë ishte qendra e Pukës e cila më parë njihej si Dukagjin. Aty bashkoheshin njerëzit qoftë për të kryer ritet fetare (për faljen e namazeve) por edhe për të kryer shërbime të tjera pasi afër xhamis ka pasur Imarat (rezeva ose vend ku shpërndahej ushqim), Hane (Bujtin) etj.Nga disa të dhëna për xhamin e Kodër Hanit Pukë kemi se ajo ka pasur; Minare me një sherif (vend ku qëmdron muzini për thirrjen e Ezanit), Mihrab (vendi ku imami (hoxha) drejton lutjet (namazet), Mimber (vendi ku hoxha mban predikimet e xhumasë), Mafil etj. Brenda xhamia ka qenë e shtruar me dërrasa po ashtu edhe tavani i cili ishte i pajisur me vepra të ndryshme arti po ashtu edhe Mimberi (hutbja).
Thuhet se pas vitit 1916 e në vazhdim, vendi ku ndodhet xhamia e vjeter u quajt Kodërhani, prej se aty mbetën hanet, ndersa administrata shtetërore me granizonin ushtarak austro-hungarez të cilë e ndjenin vetën ngusht pranë xhamisë, zbriten në rrafshin e “Qarrit t’Bajrakut” (sot Shtëpia e Kulturës).Që prej asaj kohe pak nga pak qyteza u shperngul në rrafshin ku ndodhet sot qyteti i Pukës. Pas rrënjës së sistemit komunist dhe me ardhjen e demokracisë në vitin 1991-1992 u krye falja e namazit të parë të Bajramit pikërisht tek xhamia e Kodër Hanit Pukë. Në vitin 2007 Myftinia Pukë arrin të nxjerr disa dokumenta të cilat mundësuan pasqyrimin e pjesshëm të pronës së xhamis së Kodër Hanit Pukë. Rindërtimi i xhamis së vjetër të Koder Hanit Pukë i jep vlerë të shtuar historiko-sociale qytetit dhe rrethit të Pukë duke sjell ne vemendje si dhe duke mos harruar të parë të cilë dhanë kontribut për Atëdhe dhe fe.

_________
1. Shqiperia para tre shekujsh “Sejhatname e Evlija Çelebi”
2. Iskodra Vilayet Salnamesi”, 1897 (H.1315)

Shenim: Materiali eshte ne punim…

Kushdo qe ka te dhena rreth xhamis se Koder Hanit Puke eshte i lutur qe ti derguar ne adresen e emailit: gezimi_01@hotmail.com  Rendesi te madhe kan doreshkrimet, fotografi te xhamise, te dhana mbi imamet, muezinet etj qe kan sherbyer ne kete xhami.

Përgatiti
Gëzim KOPANI